+31 (0) 6 53915492

info [at] vkralingencompany.com

Amsterdam, The Netherlands

Hoe wenselijk is uw product eigenlijk ?

Als ik de tijdgeest goed aanvoel dan bestaat er een massaal verlangen naar integriteit,
veiligheid, betrouwbaarheid, gelijkheid, menselijkheid en verantwoordelijkheid. Naar een
samenleving die snakt naar de wederopstanding van de menselijke maat. Zo lees ik met
droefheid – maar niet met verbazing - dat er meer dan 1 mio Nederlanders worstellen met
een depressie. Met een duidelijke oververtegenwoordiging van jonge mensen. Dit wordt
toegeschreven aan de ratrace samenleving. Ik vrees terecht. Veel mensen zijn ongelukkig
met de gang van zaken in onze samenleving en ervaren een groeiende kloof tussen
kansrijken en kansarmen. Het bericht dat de 8 rijkste mensen evenveel bezitten als 50% van
alle armen op de wereld is toch een bizar feit. Onzekerheid over de toekomst als gevolg van
al deze ontwikkelingen manifesteert zich overal.

 

Een duidelijke bewijs hiervan is de opkomst van populistische leiders in veel landen in
Europa. Deze zogenaamde ‘sterke’ mannen en vrouwen treffen we o.a. aan in Hongarije,
Nederland, Denemarken, Zweden, Frankrijk, Italië en Turkije. En in bijna alle Europese
landen is een krachtige opkomst van ‘far right’ bewegingen zichtbaar.

 

Het volk roert zich, in feite is er sprake van een volksopstand, niet via hooivorken, speren en
barricades maar middels de stembus. Deze (nog) ongeweldadige opstand werd door slechts
weinig politieke leiders serieus genomen, de onverwachte overwinning van Trump maakt het
establishment voor het eerst in jaren serieus nerveus. Staat ons chaos te wachten ? Hebben
we de afgelopen jaren in het oog van de orkaan doorgebracht en worden we nu het
stormgebied in gecentrifugeerd? Of zijn er ook krachtige tegenbewegingen ?

Wellicht… want ik zie ook dat managers, politici en burgers meer en meer worden
aangesproken op hun verantwoordelijkheid.

 

Een voorbeeld van de snel veranderende maatschappelijke mores : belastingontwijking ( wat
wettelijk mag) wordt niet langer meer beoordeelt vanuit de vraag of men zich aan de wet
houdt maar door de vraag; “ is het verantwoord gedrag ?”
Dus niet…mag het ? Is er een wet overtreden ? Maar wel… vinden wij het wel verantwoord?

Het zit hem in het woord ‘ verantwoord’. Dat gaat de maatschappelijke waarde worden in
de komende decennia.

 

Met de komst van Uber, AirBnB en andere internetplatforms is die vraag pregnanter
geworden. De liberalen onder u juichen deze ontwikkelingen toe onder het motto dat je de
vooruitgang niet kan tegenhouden en dat dit soort ontwikkelingen goed nieuws zijn voor
iedereen. Maar is dat ook zo ? We beginnen te begrijpen dat het tij van het kapitalisme (lang)
niet alle schepen optilt.

 

De progressieven onder u aarzelen. Is hier geen sprake van een ontwikkeling met funeste
gevolgen ? Chauffeurs, koeriers ( UberEATS), bouwvakkers, schoonmakers, boekhouders
en portiers worden door de extreme transparantie gewetenloos tegen elkaar uitgespeeld.
Daar blijft het niet bij want ook advocaten, notarissen, verzekeringsagenten en
autoverkopers ontsnappen niet aan het platform kapitalisme. En dan vergeet ik nog enige
tientallen andere beroepen. Het gevolg is dat er een race to the bottom is ontstaan met grote
maatschappelijke consequenties. Maar zult u zeggen…mag iemand niet in zijn eigen auto en
zijn eigen tijd wat bijverdienen ? Of…als iemand zo nodig zijn een van zijn slaapkamers wil
verhuren via AirBnB dan moet dat toch gewoon kunnen.

 

Natuurlijk mag dat maar op den duur is het gevolg dat er een groeiende groep mensen op de
rand van het bestaansminimum komt te leven omdat ze tegen elkaar worden uitgespeeld.
Dat is niet alleen voor die groep slecht nieuws maar ook voor onze economie, lange termijn
zal blijken dat meer mensen steeds minder te besteden hebben. In toenemende mate ook
een tweede of derde baan nodig hebben om te overleven. Amerikaanse toestanden liggen in
het verschiet.

 

Het platformkapitalisme zorgt voor ultieme transparantie en maakt het mogelijk min of meer
altijd voor de laagste prijs te kiezen. Het is de aanjager van het ontstaan een sterk groeiende
onderklasse die leeft op de rand van het bestaansminimum. Nu al geeft een kleine 60% van
de burgers aan moeite te hebben zich staande te houden in de ratrace samenleving.
Kortom lang niet alle nieuwe producten en diensten zijn ook wenselijk vanuit een (lange
termijn) maatschappelijk oogpunt. Tegenwoordig omhelzen we alles dat nieuw is, want nieuw
is goed. Vernieuwers zijn helden. Als het niet disruptief is dan is het oninteressant. Er lijkt
een eeuwenoud patroon te bestaan : alles dat nieuw is wordt ook geaccepteerd ongeacht de
gevolgen, of liever over de gevolgen wordt niet of nauwelijks nagedacht. Je mag niet kritisch
zijn want vernieuwing brengt vooruitgang en als het tegenvalt dan bedenken iets dat de
gevolgen wel oplost. Dat is zo ongeveer het patroon van denken. Wordt het geen tijd dat we
dit patroon doorbreken ? Dat we langer en dieper nadenken voor dat we de vernieuwing
omarmen ? Vooral nu blijkt dat nieuwe concepten en ideeen vooral een kleine groep mensen
verrijkt en een groeiende groep verarmt ?

 

Laat me een voorbeeld geven uit mijn eigen vakgebied.
In het marketingvak wordt neuroscience marketing gezien als een superieure kans. Hiermee
immers kunnen we het menselijke keuze proces min of meer feilloos beinvloeden. Toch heb
ik nog niet de vraag horen stellen, is dit wel wenselijk ? Verschuiven we niet van redelijk
onschuldige verleidingstechnieken ( de essentie van marketing) naar Big Brother-achtige
manipulatie ? Met de neurowetenschap kan consumptiegedrag echt manipuleert worden. Nu

kijken we met bewondering naar dit fenomeen…….. en omdat het kan vinden we ook dat het
mag. Maar is het wel wenselijk? Waar liggen grenzen?

 

Ook de marketeer zal zich hier moeten laten horen. Als we zwijgen zijn we niet meer dan de
handlangers van het establishment.

 

De wenselijkheidsvraag zal steeds vaker gesteld worden. Niet alleen bij belastingontwijking
maar ook bij zaken als bonussen, suiker, kindersnoepgoed, vlees, vuurwerk, roken,
voetbalhooligans, comazuipen, decadente consumptie, overgewicht door onzorgvuldigheid
enz, enz. Reken er maar op dat de vraag of uw product wel gewenst is steeds vaker gesteld
zal worden. Maar ook de vraag of uw gedrag als consument en burger wel verantwoord is.
En deze vraag zal niet alleen gesteld worden aan bedrijven en organisaties maar aan ons
allemaal.

 

Een medewerker die uit z’n bol gaat op Facebook of Twitter staat razendsnel op straat. Niet
omdat hij zijn mening niet mag geven, hoe verwrongen deze wellicht ook is, maar wel omdat
het als onverantwoord gezien wordt.

 

Kortom verantwoordelijkheid wordt de nieuwe meetlat en deze zal gelegd worden naast
gedrag, producten, diensten en opvattingen. Zelfs de vrijheid van meningsuiting ontkomt niet
aan de schijnwerpers van de verantwoordelijkheidsvraag.

 

Het is goed dat Wilders veroordeeld is. Wat mij betreft heeft hij geen wet overtreden maar
zich wel onverantwoordelijk gedragen.

 

En dan nu de marketeers : decennia lang hebben we ons gedragen als de handlangers van
het establishment, het maakte niet uit wat voor producten onze klanten maakten, wij
verzonnen de listen om de consument te verleiden. Er werden en worden daar buitengewoon
goed voor betaald.

 

Ook ik heb gewerkt voor een sigarettenfabrikant en ik ben er niet trots op zeg ik nu. Er zijn
honderden producten en diensten die de meetlat van de wenselijkheid niet langer overleven,
er zijn duizenden trucs om de consument enigszins te bedotten. We kennen ze allemaal.
We hebben meer Paul Polmannen ( de baas van Unilever) nodig. Moedige marketeers ter
lande, laat uw stem horen als u werkt voor een product of dienst waarvan de wenselijkheid
een vraagteken is.

Please reload

Recent Posts
Please reload

Archive
Please reload

Search By Tags

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Follow Us
  • LinkedIn Social Icon